Klima, Doğalgaz ve Tesisat İçin Karot Delik Çapı Nasıl Seçilir?

Tesisat için karot delik çapı nasıl seçilir?

Karot delik çapı; geçecek boru veya kanalın dış çapına, varsa kılıf boru, yalıtım ve yangın durdurucu kalınlığına ve montaj payına göre seçilir. Genel başlangıç kuralı, delik çapının geçecek elemanın dış çapından yaklaşık 20–50 mm büyük olmasıdır. Kesin ölçü ise cihaz üreticisinin montaj kılavuzu, tesisat projesi ve doğalgaz işlerinde dağıtım şirketinin teknik şartlarıyla belirlenir.

Karot uçları belirli standart çaplarda üretilir; hesaplanan ölçü genellikle bir üstteki uç çapına yuvarlanır. Uygulamada örneğin Ø52, Ø62, Ø72, Ø82, Ø102, Ø112, Ø132, Ø152 ve Ø162 mm gibi kademeler sık kullanılır. Karot delmenin genel esasları için karot nedir, nasıl yapılır rehberimize göz atabilirsiniz.

Hangi tesisat için hangi delik çapı kullanılır?

Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan tesisat geçişleri için tipik aralıkları gösterir. Değerler yalnızca ön fikir vermek içindir; her durumda üretici kılavuzu, tesisat projesi ve ilgili kurumun teknik şartları esas alınır.

Birden fazla hattın aynı delikten geçeceği durumlarda çap, hatların toplam kesiti ve yerleşimi dikkate alınarak seçilir. İleride ek kablo veya boru geçirilmesi olasıysa bu pay baştan bırakılabilir.

Klima deliği açarken nelere dikkat edilir?

Klima deliğinde çap kadar eğim ve konum da önemlidir. Yanlış eğimle açılan bir delik, drenaj suyunun duvar içine veya iç mekâna akmasına neden olabilir.

• Eğim: Delik, drenaj suyunun dışarı akması için dışa doğru hafif eğimli açılır; eğim miktarı genellikle cihaz kılavuzunda belirtilir.
• Konum: İç ünitenin montaj plakası üzerinde delik konumunu gösteren işaretler bulunur; delik bu plakaya göre, iç ünitenin arkasında veya yanında kalacak şekilde işaretlenir.
• Dış taraf: Deliğin dışarıda kolon, kiriş, pencere lentosu veya komşu bağımsız bölüme denk gelmediği kontrol edilir.
• Kılıf ve kapatma: Delik içine kılıf boru yerleştirilir, boşluk mastikle kapatılır ve dış yüzde rozet kullanılır.
• Merkezi sistemler: Çok sayıda boru ve kablonun geçtiği merkezi klima sistemlerinde delik çapı ve yeri tesisat projesiyle belirlenir.

Kombi bacası ve doğalgaz geçişlerinde nelere dikkat edilir?

Kombi bacası ve doğalgaz boru geçişleri, yetkili doğalgaz tesisat firmasının hazırladığı projeye ve dağıtım şirketinin teknik şartlarına göre yapılır. Karot delme, bu projede belirlenen yerde ve çapta uygulanır.

• Eğim yönü: Yoğuşmalı kombilerde baca borusu, yoğuşma suyunun cihaza geri dönmesi için genellikle cihaza doğru eğimli; yoğuşmasız hermetik cihazlarda ise genellikle dışa doğru eğimli monte edilir. Delik bu eğimi karşılayacak şekilde açılır; kesin bilgi cihaz kılavuzundadır.
• Mesafeler: Baca çıkışının pencere, kapı, balkon ve havalandırma açıklıklarına mesafesi teknik şartlarla belirlenir; delik açılmadan önce yer onaylanmalıdır.
• Boru geçişleri: Duvar ve döşeme geçişlerinde kılıf kullanımı ve boşluğun doldurulma şekli dağıtım şirketinin teknik şartlarına göre belirlenir.
• Mevcut gaz hattı: Çalışma alanında gaz hattı bulunuyorsa, delme öncesinde hattın konumu kesin olarak belirlenmelidir.

Pis su ve döşeme geçişlerinde nelere dikkat edilir?

Pis su ve yağmur suyu geçişlerinde asıl konu eğim, sızdırmazlık ve yangın güvenliğidir.

• Eğim: Yatay pis su hatlarında borunun eğimi projede belirlenir; duvar deliği, eğimli hattın o noktadaki kotuna göre yerleştirilir.
• Islak hacimler: Banyo ve mutfak döşemelerinde kılıf boru bitmiş döşemeden birkaç santimetre yukarıda bırakılır ve su yalıtımıyla birleşim ayrıca detaylandırılır.
• Yangın güvenliği: Yangın kompartımanı sınırlarından geçen plastik borularda yangın manşonu veya yangın durdurucu uygulanması gerekebilir; bunun için delikte ek pay bırakılır.
• Ses yalıtımı: Ses yalıtımlı borularda yalıtım kalınlığı delik çapına eklenir.

Delik yeri nasıl işaretlenir?

Delik yeri, hem çalışılan yüzde hem de deliğin çıkacağı tarafta kontrol edilerek işaretlenir. Aşağıdaki sıra, hatalı delik riskini azaltır:

1. Referans alın: Bitmiş döşeme kotu (şap ve kaplama dahil), duvar köşesi veya aks çizgileri referans alınır.
2. Merkezi ve çapı yazın: Delik merkezi çarpı ile işaretlenir; yanına çap ve eğim yönü yazılır.
3. Karşı tarafı kontrol edin: Deliğin çıkacağı yüzde kolon, kiriş, lento, tesisat veya komşu bağımsız bölüm olup olmadığına bakılır.
4. Pilot delikle doğrulayın: Döşeme geçişlerinde ve kalın duvarlarda, küçük çaplı pilot delikle konum iki taraftan doğrulanabilir.
5. Gizli hatları tarayın: Priz ve anahtar hizaları, ıslak hacim duvarları ve döşemeler elektrik, su ve ısıtma hatları açısından cihazla taranır.
6. Kaydedin: İşaretli yüzey fotoğraflanır; birden fazla delik varsa her biri numaralandırılır.

Donatı taraması neden yapılmalı?

Betonarme perde, kiriş, kolon ve döşemede delik açılmadan önce donatı taraması yapılmalıdır. Tarama, deliğin donatıya denk gelmeyecek şekilde birkaç santimetre kaydırılmasına imkân verir ve taşıyıcı donatının kesilmesini önler.

Kirişlerde delik yeri ve çapı mühendis tarafından belirlenmelidir; mesnetlere yakın bölgeler özellikle kritiktir. Kolonlarda delik açmaktan genellikle kaçınılır. Büyük çaplı delikler ve yan yana açılan delik grupları elemanın taşıma kapasitesini etkileyebileceği için statik onay gerektirir. Ayrıntılar için donatı tespiti neden önemli rehberimize ve donatı tespiti hizmet sayfamıza bakabilirsiniz; izin konuları için betonarme kesme ve delme izni rehberi yol gösterir.

Delme sırasında ve sonrasında nelere dikkat edilir?

Doğru çap ve doğru yer kadar, delmenin kendisi ve sonrasındaki işlemler de sonucun kalitesini belirler:

• Dikdörtgen açıklıklar: Dikdörtgen kanal veya kablo tavası geçişlerinde ya köşelere karot delinip kenarlar testereyle kesilir ya da ardışık karot delikleriyle açıklık oluşturulur. Taşıyıcı elemanlardaki büyük açıklıklar statik onay gerektirir.
• Döşeme ve tavan delmelerinde su: Soğutma suyu alt kata veya çalışanın üzerine akabilir. Su toplama halkası ve ıslak vakum kullanılır, alt katta koruma örtüsü ve toplama kabı hazırlanır, elektrik tesisatı kontrol edilir.
• Karot parçasının düşmesi: Döşeme delmelerinde delik tamamlanırken kesilen silindir parça aşağı düşer; alt katta alan boşaltılır ve parçanın kontrollü alınması sağlanır.
• Delik sonrası: Delik içi temizlenir, kılıf boru yerleştirilir ve beton ile kılıf arasındaki boşluk rötresiz harç veya uygun bir dolgu malzemesiyle doldurulur.

Dış cephe ve yalıtımda sızdırmazlık nasıl sağlanır?

Dış cepheye açılan her delik, yağmur suyu ve ısı kaybı açısından potansiyel bir zayıf noktadır. Sızdırmazlık, delik açılmadan önce planlanmalıdır.

• Mantolama: Delik, yalıtım levhasını ve sıva filesini de keser. Boru çevresindeki yalıtım boşluğu doldurulmalı, dış yüzde uygun manşet veya bantla sıva katmanı onarılmalıdır.
• Yağmur suyu: Dışa doğru eğim, esnek mastik ve dış rozet birlikte kullanılır.
• Bodrum perdeleri: Toprak altındaki perdelerde su yalıtımını delen geçişler için flanşlı kılıf veya sızdırmazlık contası gibi özel detaylar gerekir; bu detaylar yalıtım uygulamasıyla birlikte planlanmalıdır.
• Çatı ve teras: Çatı veya teras döşemesinden geçen borularda su yalıtımıyla birleşim için yalıtım manşeti gibi detaylar uygulanır.

Delik çapı yanlış seçilirse ne olur?

Gereğinden küçük açılan delik kılıf boruyu veya yalıtımı almaz. Aynı merkezde büyütmek ise delik merkezi kaybolduğu için kılavuz aparat gerektirir ve ek iş çıkarır. Gereğinden büyük delik ise daha fazla dolgu ve sızdırmazlık işi demektir; taşıyıcı elemanlarda gereksiz kesit kaybına da yol açar.

Karot delik için keşif ve teklif

Tesisat geçişleri için birden fazla delik açılacaksa, her deliğin yerini, çapını, elemanın türünü ve eğim yönünü içeren bir liste hazırlamanız keşif ve planlamayı hızlandırır. Bu bilgilerle teklif formu üzerinden talepte bulunabilir, uygulama yöntemleri için karot delme sayfamızı inceleyebilirsiniz.