Betonarme Kapı ve Pencere Açma

Betonarme Kapı ve Pencere Açma Nedir?

Betonarme kapı ve pencere açma, perde veya betonarme duvarda yeni bir açıklığın elmas diskli duvar testere ve köşe karotlarıyla kesilip bloklar hâlinde sökülmesidir. Açıklık kırılarak değil kesilerek oluşturulduğu için kenarlar düz kalır, ölçüler projeye uyar ve çevredeki beton sağlam kalır.

Kırıcıyla açılan açıklıklarda darbeler perdenin geri kalanında çatlaklara, pas payının dökülmesine ve donatının zarar görmesine yol açabilir; kenarların düzeltilmesi için de ek tamir gerekir. Kesim yönteminde ise kasa, çelik çerçeve veya doğrama doğrudan kesim yüzeyine uygulanabilir. İşin teknik altyapısını oluşturan beton kesme yöntemlerini ilgili sayfada ayrıntılı olarak anlattık.

Hangi Durumlarda Betonarme Açıklık Gerekir?

Betonarme açıklık ihtiyacı çoğunlukla bir yapının kullanım biçimi değiştiğinde ortaya çıkar. Daire birleştirme ve yeniden planlama, zemin katların işyerine dönüştürülmesi, mevcut binalara asansör veya yangın kaçış merdiveni eklenmesi ve bodrumların otopark ya da depo olarak düzenlenmesi en sık karşılaşılan durumlardır. Sanayi ve depolama yapılarında ise yeni sevkiyat kapıları ve bölümler arası geçişler gündeme gelir. Bu işlerin ortak noktası, açıklığın taşıyıcı sisteme dokunup dokunmadığının baştan netleştirilmesidir.

Perde Duvara Kapı veya Pencere Açılabilir mi?

Evet, ancak yalnızca yetkili inşaat mühendisinin değerlendirmesi ve statik onayla. Perdeler yapının deprem yüklerini karşılayan ana taşıyıcı elemanlarıdır; perdede açılan her açıklık bu elemanın rijitliğini ve dayanımını etkiler.

Mühendis değerlendirmesinde genellikle şu sorular yanıtlanır:

• Açıklık perdenin hangi bölgesinde kalıyor; perde uç bölgelerindeki yoğun donatılar etkileniyor mu?
• Açıklıktan sonra kalan kesit, yapının yüklerini güvenle taşımaya yeterli mi?
• Hangi güçlendirme gerekir: çelik çerçeve, lento, betonarme takviye veya bunların bir kombinasyonu mu?
• Kesim sırasında geçici destek gerekiyor mu, uygulama hangi sırayla yapılmalı?

Değerlendirme, yapının tabi olduğu TS 500 ve Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) esaslarına göre mühendis tarafından yapılır. Sonuçta açıklığın yeri veya boyutu değiştirilebilir, ek güçlendirme istenebilir ya da açıklık uygun görülmeyebilir. Konuyu perde duvara kapı açılır mı rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Tuğla veya gazbeton bölme duvarlarda açıklık açmak ise çoğunlukla statik onay gerektirmez; yine de açıklık üstüne uygun bir lento yapılması gerekir.

Açıklık Nasıl Kesilir?

Açıklık, projede belirlenen ölçülere göre duvar testereyle sulu olarak kesilir ve bloklara bölünerek sökülür. Sonucun kalitesini belirleyen teknik ayrıntılar şunlardır.

Tarama ve ölçü aktarımı

Açıklığın projedeki konumu duvara aktarılır ve sınırlar donatı tarama cihazıyla kontrol edilir. Tarama, kesim hattında kalan donatıyı ve gömülü elektrik, su ya da doğal gaz hatlarını gösterir. Donatı durumu projeyle uyuşmuyorsa kesime geçmeden önce mühendis bilgilendirilir. İki yüzden kesilecek kalın perdelerde ölçüler karşı yüze karot delikleriyle aktarılır; böylece iki taraftaki kesim aynı düzlemde buluşur.

Köşe karotu ve aşırı kesim

Dairesel disk köşeye, kesim hattını aşmadan tam olarak ulaşamaz. Köşeyi tamamlamak için hattın dışına taşan kesime aşırı kesim denir. Perde açıklıklarında aşırı kesim, açıklık dışındaki donatıyı gereksiz yere keser ve köşede çatlak başlangıcına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle köşelere önceden karot delikleri açılır ve disk bu deliklerde durdurulur.

Kesim sırası

Kenarlar ray sistemli duvar testereyle, su ile soğutularak ve kademeli pasolarla kesilir. Kesim sırası, açıklığın içinde kalan bloğun hiçbir aşamada kontrolsüz hareket etmeyeceği şekilde planlanır. Blok, son kesimden önce kaldırma ekipmanına bağlanır veya desteklenir.

Blokların bölünmesi ve sökümü

Betonarmenin birim hacim ağırlığı yaklaşık 2,5 ton/m³'tür. Örneğin 1,0 × 2,1 m ölçülerinde ve 25 cm kalınlığındaki bir perde bloğu yaklaşık 1,3 ton gelir. Bu nedenle açıklık, caraskal, vinç veya taşıma arabasıyla güvenle taşınabilecek bloklara bölünür. Blok boyutları kapı, merdiven ve asansör ölçülerine göre belirlenir; blokların geçici olarak bırakılacağı döşemenin yük kapasitesi de hesaba katılır.

Lento, Çelik Çerçeve ve Güçlendirme

Açıklıkla birlikte kesilen donatının ve kaybolan kesitin nasıl telafi edileceği statik projede tanımlanır; bu çoğunlukla çelik çerçeve, lento veya betonarme güçlendirme şeklindedir. Kesim ekibi ile güçlendirme ekibinin aynı takvim üzerinde çalışması, açıklığın desteksiz kaldığı süreyi kısaltır.

• Detay mühendisindir: Güçlendirme türü, profil boyutları, ankraj aralıkları ve bağlantı detayları mühendis tarafından belirlenir.
• İmalat koordinasyonu: Çerçeve ve güçlendirme imalatı, projesine göre başka ekiplerce ya da kesim programıyla koordineli olarak yapılır. Karot Online kesim ve söküm işini üstlenir; çerçeve bağlantıları için gereken kimyasal ankraj ve filiz ekimi delikleri de aynı iş planına dahil edilebilir.
• Uygulama sırası: Bazı projelerde önce geçici destek ve lento, ardından kesim yapılır; bazılarında kesimin hemen ardından çerçeve monte edilir. Sıra statik projede tanımlanır.
• Kesim ölçüsü: Açıklığın kesim ölçüsü, çerçevenin montaj payını içerecek şekilde belirlenmelidir.
• Donatı uçlarının korunması: Kesim yüzeyinde açığa çıkan donatı uçları, korozyona karşı statik projede öngörülen tamir harcı veya kaplamayla korunmalıdır; bu işlem genellikle çerçeve ya da güçlendirme imalatıyla birlikte yapılır.

Kapı ve Pencere Açma Fiyatını Etkileyen Faktörler

Fiyat büyük ölçüde açıklığın ölçüsüne bağlı kesim uzunluğu ve duvar kalınlığı üzerinden şekillenir; söküm ve saha koşulları bu temeli tamamlar. Başlıca faktörler şunlardır:

• Açıklık ölçüsü: Açıklığın çevresi toplam kesim uzunluğunu belirler.
• Duvar kalınlığı ve donatı: Kalın perdeler çift taraflı kesim gerektirebilir; yoğun donatı kesim süresini ve disk aşınmasını artırır.
• Köşe karotu: Köşe delikleri ve el tipi tamamlama kesimleri ayrıca değerlendirilir.
• Geçici destek: Dikme veya geçici çelik destek ihtiyacı hazırlık süresini uzatır.
• Blok söküm ve taşıma: Çalışma katı, merdiven ve asansör durumu, blok sayısı ve atık naklinin kapsamı fiyatı etkiler.
• Çalışma koşulları: Kullanımdaki bina, çalışma saati kısıtları ve koruma ihtiyacı planlamaya yansır.
• Konum ve program: İşin bulunduğu il ve ekip programı mobilizasyon planını belirler.

Kapı veya Pencere Açma Öncesi Hazırlık Listesi

Sorunsuz bir uygulama için aşağıdaki hazırlıkların önceden tamamlanması önerilir:

• Yetkili inşaat mühendisinin statik değerlendirmesi, onaylı proje ve lento ya da çerçeve detayı
• Bina yönetimi veya kat maliklerinin onayı, kapsamına göre belediye izni
• Açıklığın kesin ölçüleri ve konumu; kapı veya doğrama ölçüleriyle uyumunun kontrolü
• Kesim alanının ve duvarın karşı yüzünün boşaltılması, eşyaların korunması
• Blokların çıkarılacağı güzergâh; kapı, merdiven ve asansör ölçüleri
• Elektrik bağlantısı ve yakın bir su kaynağı
• Duvar içindeki gömülü tesisatlar hakkında bilgi
• Çerçeve veya lento imalatını yapacak ekiple takvim koordinasyonu

İzin süreçleri hakkında daha fazla bilgi için beton kesme için izin gerekir mi rehberimize göz atabilirsiniz.

Neden Karot Online?

Karot Online, betonarme açıklık işlerini kesim, söküm ve güçlendirme takvimini birlikte gözeten bir iş planıyla yürütür:

• Önce onay ve tarama: Onaylı proje ve donatı taraması olmadan taşıyıcı elemanda kesime başlanmaz.
• Aşırı kesimsiz açıklık: Köşe karotu ve ray kılavuzlu duvar testereyle açıklık, projedeki ölçülere sadık kalınarak kesilir.
• Söküm planı: Blok boyutları, kaldırma yöntemi ve çıkış güzergâhı kesimden önce belirlenir.
• Koordinasyon: Kesim programı, geçici destek ve çerçeve imalatı yapacak ekiplerle birlikte planlanır.
• Bölgesel planlama: İzmir merkezli mobil ekiplerimiz Ege ve Akdeniz'de çalışır; yakın illerde aynı gün veya ertesi gün planlama yapılabilirken uzak illerde programlı mobilizasyonla çalışılır.
• İş güvenliği: Çalışmalar, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na uygun düzen ve kişisel koruyucu donanımla yürütülür.

Açıklık ölçülerini, fotoğrafları ve statik projenizi teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.